XIX. Yüzyılda Osmanlı – Dağılma Dönemi - 1. Kısım - Tarih - KPSS Konular "Enter"a basıp içeriğe geçin

XIX. Yüzyılda Osmanlı – Dağılma Dönemi – 1. Kısım

Dağılma döneminde Avrupa’nın Osmanlıyı kendi arasında paylaşamaması durumunu Şark meselesi olarak adlandırabiliriz.  Şark meselesi ilk kez 1815 yılında Viyana kongresinde gündeme gelmiştir.

Osmanlı Dağılma Dönemi
Osmanlı Dağılma Dönemi

Şark meselesini 2 dönemde inceleyebiliriz; 1071 – 1683 arası Malazgirt ile II. Viyana kuşatmasına kadar ve 1789 Fransız İhtilali sonrası.

Bu dönemde muvazene yani denge politikası kullanılmaya devam edilmiştir. Yani Avrupa’nın çıkar çatışmalarını kullanarak kendini korumasıdır.

İngiltere

  • Bu dönemde İngiltere Dünya’nın ilk sömürge sistemini kurmuştur. Sanayi inkılabı ile beraber üretim hızını katlamış ve ham madde arayışına başlamışlardır.
  • Osmanlı toprak bütünlüğü koruyuculuğunu politika olarak benimsemiştir. Böylece sömürgelere giden yollarını korumayı amaçlamışlardır.
  • Osmanlı içerisindeki Protestanların koruyuculuğunu üstlenmek istemişlerdir. Böylece içişlerine karışma imkanına sahip olmuşlardır.

Fransa

  • Osmanlı içerisindeki Katoliklerin koruyuculuğunu üstlenmek istemişlerdir. Böylece içişlerine karışma imkanına sahip olmuşlardır.

Rusya

  • Bu dönemde Rusya’nın politikası yine sıcak denizlere inmek olmuştur.
  • Panslavizm hedeflerini sürdürmüşlerdir.
  • Osmanlı içerisindeki Ortodoksların koruyuculuğunu üstlenmek istemişlerdir. Böylece içişlerine karışma imkanına sahip olmuşlardır.

Avusturya

  • Avusturya bu dönemde halen Fransa’da çıkan milliyetçilik akımının etkileriyle uğraşmaktadır.

Almanya

  • Prusya Dukalığı siyasi birliğini tamamlayarak Almanya Devleti haline gelmiştir. Bu dönemde yayılma ve büyüme amaçlarındadırlar. Dönemin ortalarında kurulmuş ve geç rol almaya başlamışlardır.

İtalya

  • Piyemonte Dukalığı siyasi birliğini tamamlayarak İtalya Devleti haline gelmiştir. Dönemin ortalarında kurulmuş ve geç rol almaya başlamışlardır.

ABD Etkisi

  • Monroe Başkanlığında Monroe Doktrinini yani Avrupa’nın işlerine karışmayarak yalnızlık politikasını benimsemiştir.

Osmanlı – Rus Savaşı (1806 – 1812)

  • Osmanlı’nın Eflak ve Boğdan beyleri Rusya’dan etkilenmişlerdir, Fransa’nın Osmanlıyı destekleme beyanı ile Osmanlı Rusya’ya savaş açmıştır.
  • Dağılan bu savaş dengesine İngiltere Rusya’nın yanında yer almıştır.
  • Dengenin değişmesiyle beraber Fransa güçlü olan karşı tarafa geçmiştir, böylece Osmanlı 3 devlete karşı tek başına kalmıştır.
  • Bu gelişmelerin ışığında İngiltere Osmanlı’nın koruyuculuğu politikasını öne sürerek Osmanlı’nın tarafına geçerek eşitliği sağlamıştır.
  • Osmanlı denge politikasını kullanmaya çalışmıştır fakat yine de savaşın sonucunda Ruslar Osmanlı’ya karşı galip gelmiş ve Bükreş Antlaşması imzalanmıştır. Sırpları desteklemişlerdir ve ayrıcalık kazanmalarını sağlamışlardır.

Önemli Milliyetçilik İsyanları

Sırp İsyanı

  • Osmanlıya ilk isyan eden azınlık Sırplardır.
  • Kara Yorgi önderliğinde isyan etmişlerdir. Bu doğrultuda;
  • 1812 Bükreş Antlaşmasında ayrıcalık kazanmışlardır.
  • 1829 Edirne Antlaşmasında özerklik almışlardır.
  • 1878 Berlin Antlaşmasında bağımsızlığı kazanmışlardır.

Yunan İsyanı

  • Osmanlıya karşı ilk bağımsızlık kazanan azınlıktır, bu duruma etki eden Yunanlıların Avrupa Desteğine sahip olmasıdır.
  • İsyan Alexander İpsilanti önderliğinde gerçekleşmiştir.
  • Filiki Eterya cemiyeti kurmuşlardır.
  • 1829 Edirne Antlaşmasında bağımsızlığı kazanmışlardır.

Arkadaşlarınızla Paylaşın:

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.