Demokrasi ve Anayasa Türleri - Vatandaşlık - KPSS Konular "Enter"a basıp içeriğe geçin

Demokrasi ve Anayasa Türleri

Demokrasi; halkın yönetime katılması ve kendi kendini yönetmesidir.

  • Milli Egemenlik şartı vardır.
  • Eşitlik şartı vardır.
  • Özgürlük şartı vardır.
  • Çok Sesli şartı vardır.

Demokrasi Türleri

Doğrudan Demokrasi

  • Temsilci yoktur.
  • Millet Vekili yoktur.
  • Halk kendi kendini yönetir.
  • Günümüzde uygulaması zordur.

Temsili Demokrasi

  • Temsilciler vardır.
  • Nüfuslar kalabalık ve sınırları geniş ülkelerde görülür.
  • Halk oy kullanır, temsilcisini seçer ve kendi adına karar uygulatır.
  • Türkiye’de temsili Demokrasi vardır.

Yarı – Doğrudan Demokrasi

  • Millet Vekili vardır.
  • Halk temsilcisini seçer fakat aynı zamanda yönetime de katılır.
  • Referandum vardır, konuların kararı halk oylamasıyla belirlenir.
  • Halk Girişimi vardır, Kanun teklif edebilir.
  • Halk Vetosu vardır, Kanunları veto edebilir.
  • Temsilcilerin Azli, Halk Temsilcileri görevden alabilir.
  • Sosyal ekonomik refah seviyesi ve bilinçli seçmen kitlesi gereklidir.
  • İsviçre’de yarı – doğrudan Demokrasi vardır.

Demokrasi Modelleri

Çoğulcu; demokratik modeldir, çoğunluğun mutlak hakimiyeti reddedilir.

  • Halk yönetime çok katılır.
  • Azınlık hakları vardır.
  • Sivil toplum örgütleri çok sayıdadır.
  • Kadın temsilci kuruluşları çok sayıdadır.
  • Çok seslilik vardır.
  • Yönetim herkesin hakkını korur ve kollar.
  • 1961 Anayasası çoğulcu demokrasiyi benimseyen ilk anayasadır.

Çoğunlukçu; anti-demokratik modeldir, çoğunluğun mutlak hakimiyeti kabul edilir ve uygulanır.

  • Halk yönetime az katılır.
  • Kadın temsilci kuruluşları azdır.
  • Sivil toplum örgütleri azdır.
  • Çok seslilik yoktur.
  • Yönetim destekçilerin hakkını korur ve kollar.
  • 1924 Anayasası çoğunlukçu demokrasiye sahiptir.

1982 Anayasası’nın ilk hali çoğunlukçu yapıdadır, sonrasında yapılan 2001, 2004, 2010, 2017 Anayasa değişiklikleri ile çoğulcu yapıya geçmiştir.

Devlet İktidarları

Kurucu İktidar

  • Asli Kurucu İktidar; devrim, ihtilal, hükümet darbesi gibi demokrasi içermeyen yöntemlerle yönetime gelen ve Anayasa belirleyen iktidar türüdür [1921 (Kuruluş), 1961 (Darbe), 1982 (Darbe) Anayasaları]
  • Tali Kurucu İktidar; seçim gibi demokrasi içeren yöntemlerle yönetime gelen ve Anayasayı Hukuksal yollarla değiştirebilen iktidar türüdür (2017 Anayasa değişiklikleri).

Kurulmuş İktidar

  • Yasama
  • Yürütme
  • Yargı

Anayasa Türleri

Yumuşak Anayasa

  • Kolay değiştirilebilen Anayasa türüdür.
  • Nitelikli çoğunluk aranmadan değişiklik yapılabilir.
  • İlk ve tek yumuşak Anayasa 1921 Anayasasıdır.

Katı (Sert) Anayasa

  • Kolay değiştirilemeyen Anayasa türüdür.
  • Değiştirilemeyecek maddelere sahiptir.
  • Anayasa değişikliği için referandum gereklidir.
  • Anayasa değişikliği için nitelikli çoğunluk aranır.
  • 1924, 1961, 1982 Anayasaları arasında en katı Anayasa 1982 Anayasasıdır.

Çerçeve Anayasa

  • Ayrıntılı olmayan Anayasa türüdür.
  • Yüzeysel ve detaylı olmayan Anayasadır.
  • 1921 Anayasası tek çerçeve Anayasadır, 24 maddedir.

Kazuistik Anayasa

  • Ayrıntılı olan Anayasa türüdür.
  • Çok fazla madde içerir.
  • Başlangıç metnine (Dibace) sahiptir.
  • 1924, 1961, 1982 Anayasaları arasında en kazuistik Anayasa 1982 Anayasasıdır.

Arkadaşlarınızla Paylaşın:

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.