Çok Partili Hayata Geçiş - Tarih - KPSS Konular "Enter"a basıp içeriğe geçin

Çok Partili Hayata Geçiş

1928 Mustafa Kemal’in vefatından sonra ülkenin başına İsmet İnönü geçmiştir.

Birleşmiş Milletlere Üyelik

2. Dünya Savaşında Almanya’ya savaş ilanına katılmak ve demokrasi yönetimi ve çok partili sistem koşulları sunulmuştur.

O dönem tek parti sadece Halk Fırkası (CHP) vardır.

Bu şartlar altında Milli Kalkınma Partisi, Nuri Demirağ tarafından kurulmuştur.


Dörtlü Takrir (CHP içinde İsmet İnönü’ye Muhalefet Olanlar)

  • Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü, Refik Koraltan Dörtlü Takrir yayınlamışlardır.
  • Tek partili sistemin baskıcılığının önlenmesini, çok partili sistemi, muhalefet parti sistemi istemişlerdir.
  • İsmet İnönü buna karşılık topraksız köylüye toprak verme, Toprak Reformu yapacağını bildirmiştir.
  • Büyük toprak sahipleri olan Celal Bayar, Adnan Menderes karşı çıkmışlardır ve Demokrat Partisini kurmuşlardır.
  • Demokrat Partinin kurucusu Celal Bayar’dır.

1946 Seçimleri

  • İlk kez tek dereceli seçim yapılmıştır, Halk yönetime doğrudan katılmıştır.
  • Atatürk devrinde çift dereceli sistem vardır.
  • Açık oy gizli sayım esası yapılmıştır, CHP seçimleri kazanmıştır.
  • Demokrat Parti Meclise girmiştir.
  • Çok partili hayatın ilk Başbakanı Recep Peker’dir.

1950 Seçimleri

  • Tek dereceli seçim yapılmıştır.
  • FAKAT!! Bu sefer gizli oy, açık seçim yapılmıştır.
  • Demokrat Parti seçimleri kazanmıştır.
  • Celal Bayar Cumhurbaşkanı seçilmiştir, Adnan Menderes Başbakan seçilmiştir.

Atayı Koruma Kanunu

  • Demokrat Parti Atayı koruma kanunu çıkartmıştır, Devlet dairelerinden İsmet İnönü resimleri indirilmiş ve Atatürk resimleri asılmıştır.
  • Paranın üzerinden İsmet İnönü silueti kaldırılarak Atatürk silueti geri getirilmiştir.
  • Yol, cadde ve sokak isimleri Atatürk olarak geri değiştirilmiştir.
  • Atatürk’ün naaşı Anıtkabir’e nakledilmiştir.
  • Ezan tekrar Arapça okunmaya başlanmıştır.

1960 Yılı Darbesi

  • Adnan Menderes idam edilmiştir.
  • Maliye Bakanı Hasan Polatkan idam edilmiştir.
  • Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu idam edilmiştir.
  • 1960 Darbesinden sonra Demokrat Parti kapanmış ve yerine Adalet Partisi kurulmuştur.

Atatürk Devri Diğer Olayları

  • 1924 – Nasturi İsyanı (Musul Meselesi)
  • 1924 – Bozkurt-Lotus Olayı (Kabotaj Kanunuyla Kapitülasyonların son kırıntıları temizlenmiştir)
  • 1928 – Kellogg-Briand (Paris) Paktı (Uluslararası siyasetin Diplomasi ile çözülmesinin savunulması)
  • 1929 – Litvinov Protokolü (Saldırmazlık ve dostluk antlaşması)
    • Not: Türkiye hem Kellogg-Briand hem de Litvinov Protokolü üyesidir.
  • 1933 – Bursa Olayı (Ezanın Türkçe okunması, Milliyetçilik)
  • 1933 – Vagon-Lee Olayı (İstanbul’da Fransızlara ait bir şirket Türkçe konuşanları işten çıkarmıştır)
    • Not: MTTB (Milli Türk Talebe Birliği) Vagon-Lee Olayı üzerine Türkçe kampanyaları yapmıştır.
  • 1933 – Rozgard Olayı (Bulgaristan’da Türk mezarlarına saldırılmıştır)
    • Not: Rozgard Olayına karşılık MTTB İstanbul’da Bulgarlara ait mezarlara bakım yapmıştır.


Arkadaşlarınızla Paylaşın:

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.