Sosyal Öğrenme Kuramı - Öğrenme Psikolojisi - KPSS Konular "Enter"a basıp içeriğe geçin

Sosyal Öğrenme Kuramı

I. Albert Bandura (Sosyal Öğrenme, Gözlem Yolu, Dolaylı Öğrenme, Model Alma)

Sosyal öğrenme; başkalarını gözlemleme yoluyla yeni davranış kazanma sürecidir.

Model alma; kişinin, modelin davranışlarını kendine uyarlama sürecidir. Aşamalı, karmaşık ve bilişseldir. Örneğin; konuşmak, yazmak, nezaket kuralları.

Taklit etme; basittir ve davranışı birebir kopya etmektir, düşünme arka plandadır.

Gözlem Yoluyla Öğrenmenin Aşamaları

Dikkat

Öğrenme dikkatle başlar. Dikkat aşaması, gözlemcinin modelin davranışlarına odaklandığı ve modelin davranışlarını izlediği basamaktır.


Hatırlama (Akılda Tutma)

Gözlemcinin modelin davranışlarını zihnine kaydettiği basamaktır.

Zihinsel kodlama; zihinsel imajlar ve sözel semboller olarak gerçekleşir.

Zihne kaydetme gerçekleşmeden model alma oluşmaz.


Uygulama (Yeniden Üretme, Davranışa Dönüştürme)

Uygulama basamağı, gözlemcinin modelin davranışlarını kendi davranışlarıyla bütünleştirme sürecidir.

Önce zihinsel tekrarlar ve zihinsel provalar yapılır.

Aynı zamanda iki kriterin karşılanması gerekir; olgunlaşma ve inançtır.

Kriterlerin karşılanmasıyla modelin davranışları, gözlemci tarafından eyleme dökülür.


Güdülenme (Pekiştirme, Ödül Beklentisi)

Doğrudan pekiştirme; ödülü doğrudan gözlemci alır, takdir edilir, ödül alır.

Dolaylı pekiştirme; ödülü model alırsa gözlemci için dolaylı pekiştirme olur.

İçsel pekiştirme; gözlemci içinden gelen başarı istediğini karşılarsa oluşur.

Gözlem Yoluyla Öğrenmenin 3 Temel Öğesi

Modelin Özellikleri

Kimler model alınır?

  • Popüler, ünlü insanlar
  • Alanında uzman kişiler
  • Fikir liderleri
  • Kanaat önderleri
  • Hayali kahramanlar (2-6 yaş)
  • Modelle olan benzerlik
  • Statü

Davranışın Özellikleri

Hangi davranışlar model alınır?

  • Ödüllendirilen davranışlar
  • Basit davranışlar
  • Pratik, işlevsel, fayda sağlayan davranışlar
  • Çocuklarda saldırgan davranışlar

Gözlemcinin Özellikleri (Önemli)

Gözlemci hangi özelliklere sahip olmalıdır?

  • Sembolleştirme kapasitesi
    • Zihinsel kodlama yapma yeteneğidir (resim ya da metin)
  • Öngörü kapasitesi
    • Geleceği önceden tahmin etme yeteneğidir
  • Dolaylı öğrenme kapasitesi
    • Hayat, her şeyi deneyimlemek için yeteri kadar uzun değildir. Bazı şeyler başka insanlara bakarak ve gözlemleyerek öğrenilir, davranış bu şekilde kazanılır.
  • Öz yeterlilik kapasitesi
    • Kişinin bir işi yapıp yapamayacağı konusunda kendisine duyduğu inançtır. Dolaylı ya da doğrudan yaşantılar, sözel ikna ve fikir aşılama kazanımı, geçmiş öğrenimler öz yeterlilik kapasitesini etkiler.
  • Öz yargılama kapasitesi
    • Sadece düşünce vardır. Otokritik anlamına gelir, kişi kendi davranışlarını sorgular, eleştirir ve yargılar.
  • Öz düzenleme kapasitesi
    • Davranış ve eylem vardır. Kişinin kendi davranışlarını planlaması, kontrol etmesi, değiştirmesi veya yeniden düzenlemesidir.
  • Karşılıklı belirleyicilik kapasitesi
    • Çevre; birey ve davranışla karşılıklı etkileşim içerisindedir.


Arkadaşlarınızla Paylaşın:

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.