Türkiye’nin Ekonomik Coğrafyası – Tarım - Coğrafya - KPSS Konular "Enter"a basıp içeriğe geçin

Türkiye’nin Ekonomik Coğrafyası – Tarım

1. Tarım

Tarım Tipleri

Ekstansif Tarımİntansif Tarım
Kaba ve ilkel tarımModern tarım
Engebeli, geri kalmış yerlerSulama var, makineleşme var, gübreleme var
Verim düşükGeniş ovalar ve deltalar
Modern yöntem yokVerimi yüksek
Sulama yok, makineleşme yok, gübreleme yokPamuk, mısır, ayçiçeği intansif tarım ürünüdür
Çay ekstansif tarım ürünüdür 
Ekstansif ve İntansif Tarım Fark Tablosu

Nadas TarımıNöbetleşe Tarım
Toprağın 1 yıl boş bırakılmasıdırToprağın her yıl ekilmesidir
Yağış azlığından yapılırFakat her yıl farklı ürün ekilmesidir
Her yıl %10 nadasa bırakılırBaklagiller (Fasulye, nohut, mercimek)
Ekonomik kayıptırTahıllar (Pirinç, buğday, arpa, çavdar, mısır)
Erozyona neden olurYumru kökler (Soğan, patates, şeker pancarı)
Kırdan kente göçe neden olurBu gruplar arasında dönüşümlü ekim yapılır
Sulama ile nadas azalırNadas azalır
GAP’la ve KOP’la nadas azaldıErozyon azalır
İç Anadolu’da en fazlaEkonomik kayıplar azalır
En az Karadeniz’deİşlenen arazi artar
Nadas ve Nöbetleşe Tarım Fark Tablosu

Tarımı Geliştirme Yolları

SulamaGübrelemeMakineleşme
Verim, gelir, ürün çeşidi artar%50 verim artarVerim, gelir, tarlalar artar
Ekilen arazi artarAzotlu gübre kullanılırEkim, hasatta ürün kaybı azalır
GAP ve KOP en büyük projelerDoğal gübre yakıt olduğu için yapayına ihtiyaç fazladırEngebeli yerlerde kullanılamaz
KOP tüneli adı ‘’Mavi Tünel’’En fazla Akdeniz’de tüketilirKırdan kente göçe neden olur
Suruç en uzun sulama tünelidir
Erozyon ve Nadas azalır
Tarımı Geliştirme Yolları Tablosu

Arazi Toplulaştırması

Miras yoluyla bölünen arazilerin bir araya getirilmesi çalışmalarıdır.

Karadeniz’de engebelerden dolayı yapılamaz.


Arazi Dağıtımı

Devletin halka ücretsiz toprak vermesidir, 1940 yılında başlamıştır.

En çok Şanlıurfa’da yapılmıştır.


Zirai Mücadele

  • Toprak bakımı
  • Çapalama
  • Belleme
  • Havalandırma
  • Tohum ıslahı (Yüksek verimli tohum kullanmak)
  • Tarımı destekleme alımları (Devletin önceden duyurduğu fiyattan ürün alma garantisi vermesi)
  • Sebzeler ve meyveler ile 2002’den itibaren tütün alımı Devlet tarafından yapılmaz.

Tarımı Destekleyen Kuruluşlar

  • Ziraat Bankası tarımı geliştirmek amacıyla kurulmuştur.
  • Toprak Mahsulleri Ofisi
  • Fiskobirlik
  • Trakyabirlik
  • Çukobirlik
  • Pankobirlik
  • Marmarabirlik

Başlıca Tarım Ürünleri

Fındık

  • Yıl boyu yağış ister.
  • Kış ılıklığı ister.
  • %80 Karadeniz’de, %20 Marmara’da üretilir.
  • Dünya’da 1. Türkiye’dir.
  • İhraç edilir.

Çay

  • Yıl boyu yağış ister.
  • Yıkanmış, asitli toprak ister
  • %100 Karadeniz’de üretilir.
  • Dünya’da 5. Türkiye’dir.
  • En çok Rize’de üretilir.

Kenevir

  • Üretimi devlet kontrolündedir.
  • İlaç sanayinde kullanılır.
  • En çok Samsun’da üretilir.

Pirinç (Çeltik)

  • Akarsu boylarında yetişir.
  • Üretimi devlet kontrolündedir (Sıtma hastalığı yayma ihtimalinden).
  • En çok Pirinç Edirne (Meriç) ‘de üretilir.

Üretim yerleri;

  • Edirne (Meriç)
  • Balıkesir (Gönen)
  • Kastamonu (Tosya)
  • Çorum (Osmancık)
  • Samsun (Bafra, Çarşamba, Terme)

Ay Çiçeği

  • Yağlık amaçlı ekilir, kuruyemiş olur.
  • Trakya en önemli yetişme alanıdır.
  • Vertisol toprak sever.

Kivi

  • Tropikal bitkidir.
  • Kış ılıklığı ister.
  • En çok Yalova’da üretilir.

Zeytin

  • Marmara’da Sofralık, Ege’de Yağlık üretilir.
  • Yağlık bir bitkidir.
  • Kış ılıklığı ister.
  • En fazla Aydın çevresinde üretilir.
  • Marmara, Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu’nun batısında üretilir.
  • Mikroklima olarak Artvin – Yusufeli bölgesinde de üretilir.

Üzüm

  • İklim seçiciliği azdır, her yerde yetişir.
  • Volkanik toprak sever.
  • Karadeniz’de en azdır, gün ışığı sever.
  • En çok Manisa’da üretilir.
  • Alkollü içecek sanayi hammaddesi olarak üretilir.
  • İhraç edilir.

Haşhaş

  • Üretimi devlet kontrolündedir (BM ektirir).
  • Uyuşturucu olur, ilaç sanayide kullanılır.
  • Dünyanın en büyük Alkaloidler fabrikası Afyon – Bolvadin’dedir.
  • %95’i ihraç edilir, %5’i kullanılır.
  • Artan kısımları hayvan yemi olarak kullanılır.

Tütün

  • İklim seçmez, toprak seçer.
  • İç Anadolu hariç her yerde yetişir.
  • Üretimi devlet kontrolündedir (Kaliteden dolayı).
  • En çok Manisa’da üretilir.
  • İhraç edilir.

İncir

  • Kış ılıklığı ister.
  • En çok Aydın’da üretilir.
  • İhraç edilir.
  • Dünya’da 1. Türkiye’dir.
  • Yeterlilik düzeyi en yüksek tarım ürünüdür.

Keten

  • İp, urgan, para kâğıdı olur.
  • Tohumu tüketilir.
  • En çok Afyon’da üretilir.

Gül

  • %90 Isparta’da üretilir.
  • Sanayi bitkisidir, yağlık bitkidir.

Muz

  • Tropikal bitkidir.
  • Kış ılıklığı en yüksek isteyen üründür.
  • İthal edilir.
  • En çok Mersin’de üretilir.
  • Antalya, Adana, Hatay’da da üretilir.

Yer Fıstığı

  • Yağlık bir bitkidir, kuruyemiş olur.
  • En çok Adana’da üretilir.
  • Çukurova’da üretilir.

Turunçgiller

  • %89 Akdeniz’de, %10 Ege’de, %1 Rize’de üretilir.
  • Kış ılıklığı ister.

Mısır

  • Sulamayla yetişir.
  • 1300 metreye kadar her yerde üretilir.
  • Karadeniz’de sulama istemez.
  • İç tüketimi ancak karşılar.
  • Ticari olarak en çok Akdeniz’de üretilir.
  • Hayvan yemi olur.
  • Yağlık bitkidir.
  • Kuru yemiş olarak tüketilebilir.

Kırmızı Mercimek

  • GAP’tan sonra üretimi azalmıştır, geliri daha yüksek ürünlere geçilmiştir.
  • Kuraklık sever.
  • İthal edilir.
  • En fazla Diyarbakır’da üretilir.

Antep Fıstığı

  • GAP’tan sonra üretimi değişmemiştir, yörenin doğal ürünüdür.
  • Güneydoğu coğrafyasının doğal ürünüdür.
  • Dünya’da 2. Türkiye’dir.
  • İhraç edilir.
  • En fazla Şanlıurfa’da üretilir.

Pamuk

  • GAP’tan sonra üretimi artmıştır, bol su ister.
  • İlkbaharda ekilir, yazın hasat edilir, kışı görmez.
  • En çok Şanlıurfa’da üretilir.
  • İhraç edilir.

Buğday

  • Yaz kuraklığı ister.
  • Sonbaharda ekilir, yazın hasat edilir.
  • Unlu mamuller sanayi ham maddesidir.
  • En çok Konya’da üretilir.

Arpa

  • Soğuğa dayanıklıdır.
  • Alkollü içecek sanayi ham maddesidir.
  • En çok Konya’da üretilir.
  • Hayvan yemi olarak da kullanılır.

Yeşil Mercimek

  • En çok Yozgat’ta üretilir.

Nohut

  • En çok Kırşehir’de üretilir.

Fasulye

  • Sulama ister.
  • En çok Konya’da üretilir.

Şeker Pancarı

  • Kuraklık sevmez, Güneydoğu Anadolu’da ekilmez, kıyılarda tercih (Çiftçi tercihi) edilmez.
  • En çok Konya’da üretilir, çabuk bozulur, fabrikaları yakın kurulur.
  • Kota uygulaması vardır.
  • Hayvan yemi olarak da kullanılır.

Elma

  • İklim seçiciliği azdır, her yerde yetişir.

Patates

  • Volkanik toprak sever.
  • En çok Niğde’de üretilir.

Kayısı

  • İklim seçiciliği azdır.
  • Her yerde yetişir.
  • Dünya’da 1. Türkiye’dir.
  • İhraç edilir.
  • En çok Malatya’da üretilir.

Anason

  • Alkollü içecekler ve tıp alanında kullanılır.
  • En çok Burdur’da üretilir.

Susam

  • Yağ elde edilir, pastacılıkta kullanılır.
  • Ege ve Akdeniz’de yoğun olarak üretilir.

Soya Fasulyesi

  • Yağ elde edilir.
  • En çok Adana’da üretilir.

Kanola – Kolza

  • En yüksek yağ oranına sahip bitkidir.
  • En çok Marmara – Tekirdağ’da üretlir.

Aspir

  • Yağ elde edilir.
  • En çok Ankara’da üretilir.

Sebzeler

  • Yazın sulamayla yapılır.
  • En çok Akdeniz’de üretilir.

Seracılık

  • Kış ılıklığı ister.
  • En çok Akdeniz’de üretilir.
  • Güneşlenme ister, Karadeniz’de yoktur.
  • Ege’de jeotermal ile gelişmiştir.

Not: Fındık, Zeytin, Antep fıstığı gibi ürünler devirli tarım ürünleridir, koşullara gere verim senesi değişir.


Arkadaşlarınızla Paylaşın:

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.