Beşerî Coğrafya – Yerleşme - Coğrafya - KPSS Konular "Enter"a basıp içeriğe geçin

Beşerî Coğrafya – Yerleşme

2. Yerleşme

  • Anadolu’daki ilk yerleşim yerleri; Antalya (Karain marağası), İstanbul (Yarımburgaz mağarası).
  • Anadolu’daki ilk köy; Diyarbakır (Çayönü).
  • Anadolu’daki ilk şehir; Konya (Çatalhöyük).
  • Anadolu’daki ilk ticaret kenti; Kayseri (Kültepe).
  • Dünya’nın ilk inanç, tapınak, medeniyet kenti; Şanlıurfa (Göbeklitepe).
  • Anadolu’nun son yerleşim alanı; Doğu Karadeniz’dir.

Kır Yerleşmeleri

Köy

  • 442 sayılı kanuna göre kurulan, nüfusu 2000’den olan en küçük idari birimdir.
  • Muhtar ve ihtiyar heyeti idaresindedir.

Köyaltı

  • İdari olarak köye bağlı olan daha küçük yerleşmelerdir.
  • Hayvan otlatma, tarla parselinin uzakta olması ve benzeri durumlardan dolayı oluşurlar.
  • Kalıcı; tarım amacıyla yapılan (Mezra, Divan, Çiftlik, Mahalle).
  • Geçici; hayvancılık amacıyla yapılan (Oba, Yayla, Ağıl, Kom veya Dam).

Kent Yerleşmeleri

Nüfusu 20.000 ve üzeri olan yerlerdir.

Nüfusa Göre Kentler

  • İstanbul (15,52 Milyon)
  • Ankara (5,50 Milyon)
  • İzmir (4,32 Milyon)
  • Bursa (2,99 Milyon)
  • Antalya (2,42 Milyon)

Fonksiyona Göre Kentler

  • Tarım; Yozgat, Rize, Söke.
  • Sanayi; Kocaeli, Karabük, Kırıkkale.
  • Eğitim; İstanbul, Ankara, İzmir, Eskişehir.
  • Ticaret; İstanbul, Ankara, İzmir, Eskişehir, Kayseri, Gaziantep.
  • Askeri; Sarıkamış, Burdur, Kırkağaç.
  • İdari; Ankara.
  • Maden; Batman, Zonguldak, Elâzığ, Tavşanlı, Seydişehir.
  • Liman (Ulaşım); Mersin, Samsun, İzmir, İstanbul.
  • Turizm; Alanya, Antalya, Nevşehir, Van.

Dokusuna Göre Yerleşmeler

Toplu Dokuda Yerleşimler

  • Evler bir arada bulunur.
  • Bir su kaynağının etrafında toplanılmıştır.
  • Arazi yapısı düzdür.
  • Karasal kurak yerlerde görülür.
  • Türkiye’nin Paris modelli tek dairesel yerleşmesi Aydın Atça kasabasıdır.

Dağınık Dokuda Yerleşimler

  • Arazi yapısı engebelidir.
  • Su kaynakları boldur.
  • En yaygın Karadeniz’dedir.
  • Kamu hizmetleri yaygınlaşamaz.

Çizgisel Dokuda Yerleşimler

  • Bir yol boyu veya akarsu boyu yerleşmedir.
  • Düzce bir yol boyunca yerleşmedir, Amasya bir akarsu boyunca yerleşmedir.

Mesken Tipleri

Ahşap Meskenler

  • Karadeniz’de yaygındır.
  • Ham madde boldur.
  • İklim nemlidir, ahşap nem çeker.
  • Yangın riski yüksektir.

Kerpiç Meskenler

  • Karasal yerlerde yaygındır.
  • Kerpiç ev yazın serin, kışın sıcak tutar.
  • Güneydoğu Anadolu’da yaygındır.
  • Depremde hasar riski yüksektir.

Taş Meskenler

  • Karstik (Kireç Taşı), en yaygın Akdeniz’dedir.
  • Bazalt, en yaygın Erzurum – Kars çevresindedir.
  •  Andezit, en yaygın Ankara çevresindedir.
  • Tüf, en yaygın Nevşehir’dedir.

Hımış Meskenler

  • Ahşap + Taş + Kerpiç birleşiminden oluşan meskenlerdir.
  • Depreme dayanıklı meskenlerdir.
  • Kütahya’da ortaya çıkmıştır.
  • En yaygın Kastamonu, Amasya ve Tokat çevresindedir.
  • Safranbolu ve Beypazarı evleri örnekleridir.

Diğer Mesken Tipleri;

  • Prefabrik Mesken
  • Betonarme Mesken
  • Çelik Konstrüksiyon Mesken

Not: kar yağışı fazla olan yerlerde çatılar diktir ve sacdan yapılır (Karadeniz ve Doğu Anadolu).


Arkadaşlarınızla Paylaşın:

İlk Yorumu Siz Yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.